IQLIM O‘ZGARISHINING GALOFIT O‘SIMLIKLARNING TUZ OLIB CHIQIB KETISH QOBILIYATIGA TA’SIRI
Ключевые слова:
tuproq sho'rlanishi, galofitlar, agrotexnika turlari, tuproq sifati, suv sifati, quruq iqlim, global isish.Аннотация
Iqlim o'zgarishining atrof-muhitga ta'siri va dunyo oldida turgan eng murakkab muammolardan biriga aylandi. Bundan tashqari iqlim o’zgarishi bilan bog'liq yana bir muammo iqlim o'zgarishi va global isish - tuproq sho'rlanishining ortib borishidir. Bu o'sish bilan bir qatorda qishloq xo'jaligida dolzarb muammolar ham paydo bo'lmoqda taraqqiyot tabiiy ofatlar, ichimlik suvi kabi paydo bo'lmoqda tanqislik, yuqumli kasalliklar va tuproq hosildorligining past bo’lishiga olib kelmoqda. Tuproqning sho'rlanishini nazorat qilishning an'anaviy usullari jarayon – tuproq sho’rini yuvish yoki kimyoviy tadbirlar hisoblanadi. Boshqa tarafdan olib qaralganda bu usullardan foydalanganda tabiiy resurslarga va tabiatga katta zarar yetkaziladi. Demak, sho'rlanish jarayonini nazorat qilish va saqlashning yagona yo'li ekologik xavfsiz va toza usullar bilan sho'rlanish muammolari hal qilishdir. Ushbu usullardan biri tuzni olib chiqib ketadigan o’simlik turlaridan foydalanishdir Iqlim o'zgarishlarining tuproq tuzlarini yo'qotish qobiliyatiga ta'sirini o'rganish uchun ikkita galofit turlari Tetragonia turlari tetragonioides va Portulaca oleracea ekilib, bu turlarning barg mineral tarkibi o'rganilgan. O'simliklarning o'sishi va barg tahlili natijalariga ko'ra, u Tetragonia tetragonioides tuzni eng yaxshi to’plab olib chiqishi va Portulaca oleracea ning tuzga va qurg’oqchilikga bardoshliroq ekanligi aniqlandi.
Библиографические ссылки
Beltrão, J.; Jesus, S.B.; Trindade, D.; Miguel, M.G.;Neves, M.A.; Panagopoulus, T. & Ben Asher, J. 2002. Combined effects of salts and nitrogen on the yield function of Lettuce. Acta Horticulturae 573:363-368.
Ben Mechlia, N. 2002. Salinity control in the absence of a drainage system under semi-arid conditions. Acta Horticulturae 573:175-180.
Oron, G.; & Beltrão, J.1993. Complete environmental effluent disposal and reuse by drip irrigation. Fragoso, M.A.C.; van Beusichem, M.L. (eds.). Optimization of Plant Nutrition. Developments in Plant and Soil Sciences 53: 153-156. Kluwer Academic Publishers.
Silberbush, M; & Ben Asher, J., 2002. Simulation of nutrient uptake by plants from hydroponics as affected by salinity buildup and transpiration. Acta Horiculturae 573 :97-106.
Beltrão, J.; & Ben Asher, J. 1997. The effect of salinity on corn yield using CERES-Maize model. Irrigation and Drainage Systems 11:15-28.
Hamdy, A. 2002. Sustainable use and management of non-conventional water resources in the arid regions. Acta Horiculturae 573:159-174.
Cuartero; J.; Pulido, J. M.; Gómez-Guillaumón, M.L.; &Alvarez, M. 2002. Salt removal potential of barley, alfalfa, Atriplex patula and A. prostate. Acta Horiculturae 573:387-396.
Beltrão, J.; Brito, J.; Neves, M.A.; & Seita, J. 2009. Salt Removal Potential of Turfgrasses in Golf Courses in the Mediterranean Basin. WSEAS Transactions on Environment and Development 5 (5):394-403.
Hamidov, A.; Khaydarova, Khamidov, M.; Neves, M.A.;.& Beltrao, J. 2007. Apocynum Lancifolium andb Chenopodium Album.- potencial species to remediate saline soils. WSEAS Transactions on Environment and Development 7(3):123-128.
Glenn, E.P; Brown, J.J.; & Blumwald, E. 1999. Salt tolerance and crop potential of halophytes. Critical Reviews in Plant Sciences 18:227-255.






