O‘ZBEK MUMTOZ ADABIYOTIDA YOR VA AG‘YOR OBRAZLARINING TASAVVUFIY VA RAMZIY SEMANTIKASI
Ключевые слова:
sharq poetikasi, irfoniy dunyoqarash,tasavvusiy ramz,allegoriya,matn germenevtikasi,nafs,poetik ziddiyat.Аннотация
Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotidagi an’anaviy obrazlar tizimining konseptual asosi hisoblangan “yor va ag‘yor ” munosabatlari tasavvufiy-semantik jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotda obrazlar tizimini shunchaki hayotiy muhabbat doirasida talqin qilishning yetarli emasligiga asoslangan holda,ularning botiniy va majoziy qatlamlari ham ochib berilgan.Xususan, g‘azallardagi “yor” obrazi mutloq ilohiy jamol timsoli sifatida dalillangan bo‘lsa, “ ag‘yor” (raqib) obrazining mohiyati solik (oshiq) ruhiyatini Haq visolidan chalg‘ituvchi ichki nafs alomatlari va tashqi dunyo matohlari sifatida tizimli tahlil qilingan.Shoirlar ijodida ko‘p uchraydigan : gul ,tikan,bulbul,xazina kabi dualistik metaforalarning poetik funksiyalari kontekstual,qiyosiy-tarixiy metodlar orqali yoritilgan. Tadqiqot natijalari mumtoz adabiyot namunalaridagi ziddiyatlar mohiyati insonning komillikka erishish yo‘lidagi ruhiy evrilishlarining o‘ziga xos yuksak badiiy modeli ekanligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Schimmel, A. Mystical Dimensions of Islam. — Chapel Hill : The University of North Carolina Press, 1975.
Nicholson, R. A. The Mystics of Islam. — London : G. Bell and Sons Ltd, 1914.
Бертельс, Е. Э. Суфизм и суфийская литература [Избранные труды. Т. 3]. — Москва : Наука, 1965
Каримов, Б. ХХ аср ўзбек адабиётшунослигида талқин муаммоси (Герменевтика) : Филология фанлари доктори диссертацияси автореферати. — Тошкент : ТошДШИ, 2002.
Кўнгил маҳрами (Шеърлар) / З. М. Бобур ; нашрга тайёрловчи С. Ҳасанов. — Тошкент : Адабиёт ва санъат, 1993.
Сирожиддинов, Ш. Алишер Навоий: манбаларнинг қиёсий-типологик таҳлилии. — Тошкент : Академнашр, 2011. — Б.
Сенсиз у умрим талхдур (Ғазаллар) / Лутфий ; тузувчи ва сўзбоши муаллифи Э. Аҳмадхўжаев. — Тошкент : Ёш гвардия, 1987.
Мукаммал асарлар тўплами. 20 жилдлик. Т. 3 : Бадоеъул-бидоя / Алишер Навоий ; масъул муҳаррир С. Ғаниева. — Тошкент : Фан, 1988.
Мумтоз адабий асарлар луғати / Б. Юсуф ; муҳаррир Қ. Эргашев ; тақризчилар: В. Раҳмонов, А. Эшонбобоев ; Ўзбекистон Республикаси ФА, А. Навоий номидаги Тил ва адабиёт ин-ти. — Тошкент : Sharq, 2010.






