СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯСИДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ МЕҲНАТ БОЗОРИ СЕГМЕНТИГА ТАЪСИРИ
Аннотация
Мақолада саноат революцияси юзага келиши босқичлари, уларнинг ўзига хосликлари, ишчи кучига малака талабларидаги фарқлар қиёсий таҳлил этилган. Меҳнат бозорига рақамли технолгия ва тўртинчи саноат ревалюциясининг таъсирининг намоён бўлиши кўрсаткичлари гуруҳлаштирилган. Тўртинчи саноат революциясида кўпгина фаолиятлар автоматлашуви меҳнатдан келувчи бойлик, даромад ва бандик эвазига ортиши мумкин бўлган меҳнат унумдорликни умумий унумдрорликдан ажратиш лозимлиги асосланган. Сунъий интеллект тўлқинини тўрт босқичи, яъни интернет сунъий интелликт, бизнес сунъий интеллект, маълумотларни ишончлилиги асосидаги сунъий интеллект ва автоном сунъий интеллектининг меҳнат вазифаларини эгаллаши имкониятлари урганилган. Таълим жараёнида талабалар эгаллаши лозим бўлган қобилиятлар гуруҳлаштирилиб, уларни шакллантиришда сунъий интеллект технологиясидан фойдаланиш интелеклуал ўқитиш тизими, агент технологияси, рақамли маълумотларни шакллантириш технологиясининг заруриятини юзага келтириши аниқланган. Ўзбекисонда талабаларнинг таълим соҳалари бўйича олий таълим муассасаларини битирган мутахассислар сонининг ортиши статистик таҳлил этилган. 2015-2022 йилларда Ўзбекистон олий таълим тизимида бир профессор-ўқитувчига тўғри келадиган битирувчилар сонининг ўзгариши ва ишсизлик даражасининг ўзгариши ўртасидаги боғлиқлик регрецион модел асосида таҳлил этилган. Олий таълим ташкилотларида ўқитувчиларнинг меҳнат унумдорлигини оширишда сунъий интеллект технологиясидан фойдаланиш афзалликлари ёритилган. Сунъий интеллект технологияларининг жорий этилиши натижасида ишчиларнинг вазифалар ўзгариши, янгилари пайдо бўлишига мослашиш, шунингдек ишни йўқотиши ёки янги ишга ўтиш масалаларини ҳал этиш талаб этилиши асосланган.
Библиографические ссылки
McKinsey Global Institute. 2017. A Future That Works: Automation, Employment and Productivity
Hirschi, A. (2018). The fourth industrial revolution: Issues and implications for career research and practice. The Career Development Quarterly, 66(3), 192–204
Brougham & Haar (2017) Smart Technology, Artificial Intelligence, Robotics, and Algorithms (STARA): Employees’ perceptions of our future workplace. Published online by Cambridge University Press: 24
Schwab, K. (2016) The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum. International Journal of Communications, Network and System Sciences, Vol.10 No.3
Keynes, J.M.(2010) Economic Possibilities for Our Grandchildren. In Essays in Persuasion; Keynes, J.M., Ed.; Palgrave Macmillan: London, UK, pp. 321–332.
Erik Brynjolfsson and Andrew McAfee (2014) The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies, W.W. Norton & Company
Ford, Martin (2015) Rise of the robots : technology and the threat of a jobless future / Martin Ford. Published by Basic Books, A Member of the Perseus Books Group. New York
Hillage, J. and Pollard, E. (1998) Employability: Developing a Framework for Policy Analysis. Department for Education and Employment, London.
Fugate et al., (2004) Employability: A Psycho-Social Construct, Its Dimensions, and Applications. Journal of Vocational Behavior 65(1):14-38 DOI:10.1016/j.jvb.2003.10.005
Sanders and Grip (2004) Training, task flexibility and the employability of low‐skilled workers. International Journal of Manpower. ISSN: 0143-7720
Van der Heijde, C. M. & Van der Heijden, B. I. J. M. (2006). In search for suitable age management practices for lifelong employability and career success
Dacre Pool, L. and Sewell, P. (2007), “The key to employability: developing a practical model of graduate employability”, EducationþTraining, Vol. 49 No. 4, pp. 277-89.
Fugate, M., & Kinicki, A. J. (2008). A Dispositional Approach to Employability: Development of a Measure and Test of Implications for Employee Reactions to Organizational Change. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 81, 503-527.https://doi.org/10.1348/096317907X241579
Barbieri et al. (2020) COVID-19 epidemic: Italian workers exposed to risk and the lockdown. https://cepr.org/voxeu/columns/covid-19-epidemic-italian-workers-exposed-risk-and-lockdown
Brynjolfsson et al. (2019) Artificial Intelligence and the Modern Productivity Paradox: A Clash of Expectations and Statistics. https://www.nber.org/papers/w24001
Claudia Goldin(2014) A Grand Gender Convergence: Its Last Chapter. American Economic Review 2014, 104(4): 1091–1119 http://dx.doi.org/10.1257/aer.104.4.1091
https://www.raconteur.net/industry-4-0-smart-machines-are-new-industrial-revolution/
Аранжин В.В. (2022). Влияние трудовых ценностей многопоколенных работников на занятость и политику эффективной занятости. Диссертации автореферат на соискание ученой степеникандидата экономических наук. Автор. –Томск: –22 С.
Trilling and Fadel (2009). Skills for the 21st Century: What Should Students Learn? ttps://www.researchgate.net/publication/318681750_Skills_for_the_21st_Century_What_Should_Students_Learn
Autor, D. (2015), “Why are there still so many jobs? the history and future of workplace automation”, Journal of Economic Perspectives, Vol. 29/3, pp. 3-30, http://dx.doi.org/10.1257/jep.29.3.3
OECD (2019), Artificial Intelligence in Society, OECD Publishing, Paris, https://dx.doi.org/10.1787/eedfee77-en.
www. Stat.uz маълумотлари асосида ҳисобланди






